Тандем эсийн технологийн дэвшил Нарны зайн хавтангийн үр ашгийн шинэ рекордыг

2024 оны эхээр Лонги (LONGi) компани тогтоосон бөгөөд тэдний болор цахиурын перовскит тандем эс 33. 9%-ийн үр ашигт хүрсэн гэж NREL лабораторийн баталгаажуулсан мэдээлэлд дурдсан. Энэ нь 2022 онд тогтоосон 29. 5%-ийн рекордыг давсан үзүүлэлт юм. Тандем технологи нь хоёр өөр материалыг давхарлан ашиглаж, нарны гэрлийн өөр өөр долгионы уртыг илүү үр дүнтэй шингээх чадвартай. Перовскит-цахиурын тандем эсүүд онолын хувьд 43%-ийн үр ашигт хүрэх боломжтой гэж IRENA тайланд дурдсан. Одоогийн зах зээлийн голлох технологи болох TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact) модулиуд нь 22-24%-ийн үр ашигтай ажиллаж байгаа бол, түүнээс өмнөх PERC технологи 19-21%-ийн үр ашигтай байсан. Энэхүү 3-5 хувийн зөрүү нь 100 кВт-ын системд жилд ойролцоогоор 4,500-7,500 кВт. ц нэмэлт эрчим хүч үйлдвэрлэхтэй тэнцэнэ.

Зах зээлийн үнэ ба хүртээмж Өндөр үр ашигтай модулиудын үнэ буурч байгаа нь

хэрэглэгчдэд таатай мэдээ болж байна. 2024 оны эцсийн байдлаар нэг ватт тутамд дунджаар $0. 10-0. 12 байгаа нь 2020 оны $0. 20-0. 25-тай харьцуулахад 50%-иар буурсан үзүүлэлт юм. BloombergNEF мэдээлснээр, 2024 онд дэлхий даяар 592 ГВт нарны зайн хавтан суурилуулсан нь өмнөх оны 447 ГВт-аас 32%-иар өссөн байна. Гэр ахуйн хэрэглэгчдийн хувьд 26. 8%-ийн үр ашигтай хавтангууд нь дээврийн талбайг хэмнэх чухал давуу талтай. Ердийн 20 м² дээвэр дээр 24%-ийн үр ашигтай хавтангаар 4. 8 кВт-ын систем суурилуулах боломжтой бол, 26. 8%-ийн үр ашигтай хавтангаар 5. 4 кВт-ын систем суурилуулах боломжтой. Энэ нь жилд нэмэлт 900-1,100 кВт. ц эрчим хүч үйлдвэрлэх бөгөөд Монголын нөхцөлд цахилгааны тарифээс хамааран жилд 150-250 мянган төгрөгийн хэмнэлт гаргах боломжтой.

Монголын зах зээлд үзүүлэх нөлөө Монгол Улс жилд дунджаар 300 нартай өдөртэй,

нарны цацрагын эрчим 1. 6-1. 8 кВт. ц/м² байдаг нь дэлхийн дунджаас өндөр үзүүлэлт юм. Энергийн яамны мэдээлснээр, Монголын нарны эрчим хүчний нийт суурилагдсан хүчин чадал 2024 онд 120 МВт-д хүрсэн. Өндөр үр ашигтай хавтангууд нь хязгаарлагдмал газар нутагт илүү их эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжийг олгодог тул Монголын нүүдэлчин малчид болон алслагдсан бүс нутгийн хэрэглэгчдэд онцгой ач холбогдолтой. Монголын цаг уурын онцлогт тохируулан DLXN компанийн нарны зайн хавтангууд нь -40°C хүртэлх хүйтэн температурт ч тогтвортой ажиллахаар зохион бүтээгдсэн. Мөн литийн батерейны систем нь өвлийн улиралд эрчим хүч хадгалах үр ашгийг 95% хүртэл хангадаг нь уламжлалт хар тугалганы хүчлийн батерейнаас 15-20%-иар илүү үзүүлэлт юм.

Гэр ахуйн эрчим хүчний бие даасан систем Өндөр үр ашигтай хавтангууд нь гэр

ахуйн эрчим хүчний бие даасан систем (ESS) -ийн өртгийг мэдэгдэхүйц бууруулж байна. 10 кВт-ын системийг 24%-ийн үр ашигтай хавтангаар суурилуулахад 41. 7 м² талбай шаардлагатай бол, 26. 8%-ийн үр ашигтай хавтангаар ердөө 37. 3 м² талбай хангалттай. Энэ нь суурилуулалтын зардлыг ойролцоогоор 10-12%-иар бууруулж, системийн нөхөн төлөх хугацааг 7-8 жилээс 6-7 жил болгон богиносгодог. DLXN компаний гэр ахуйн ESS систем нь өндөр үр ашигтай хавтангуудтай бүрэн нийцэж, 5-20 кВт. ц хүчин чадалтай батерейны сонголтыг санал болгодог. Мөн аж үйлдвэрийн ESS системүүд нь 50 кВт-аас 1 МВт хүртэлх хүчин чадалтай бөгөөд нарны станцуудын үйлдвэрлэлийн оргил үеийн эрчим хүчийг хадгалах, оргил ачааллын үед ашиглах боломжийг олгодог.

Ирээдүйн хандлага ба технологи 2025-2030 он хүртэлх хугацаанд тандем технологийн

арилжааны модулиуд зах зээлд өргөн нэвтрэх төлөвтэй байна. International Energy Agency (IEA) тайланд дурдсанаар, 2030 он гэхэд тандем модулиудын зах зээлийн эзлэх хувь 15-20% хүрч, үнэ нь одоогийн TOPCon модулиудтай харьцуулахуйц түвшинд хүрэх төлөвтэй. Энэ нь нарны эрчим хүчний өртгийг цаашид 20-25%-иар бууруулах боломжийг олгоно. DLXN компаний нарны технологийн хуудас дээр шинэ үеийн хавтангуудын техникийн үзүүлэлтүүдийг тогтмол шинэчилж байдаг. Мөн нарны зайн хяналтын систем нь хавтангуудыг нарны чиглэлд автоматаар эргүүлж, үр ашгийг нэмэлт 25-30%-иар нэмэгдүүлэх боломжийг олгодог. Энэхүү технологи нь Монголын өргөн уудам нутагт нарны эрчим хүчний ашиглалтыг эрс нэмэгдүүлэх өндөр боломжтой.

Дүгнэлт Нарны зайн хавтангийн үр ашгийн шинэ нээлт нь зөвхөн техникийн амжилт

биш, эдийн засаг, экологийн хувьд ч томоохон өөрчлөлт юм. 26. 8%-ийн үр ашигтай хавтангууд нь хэрэглэгчдэд илүү их эрчим хүч, бага зардал, богино хугацаанд нөхөн төлөх боломжийг олгож байна. Монголын нарлаг цаг уурын нөхцөлд эдгээр технологи нь эрчим хүчний бие даасан байдлыг хангах, нүүрсхүчлийн хийн ялгаралтыг бууруулах чухал хэрэгсэл болж байна. Нарны эрчим хүчний салбарын ирээдүй гэрэлтэй бөгөөд DLXN компани энэхүү дэвшилд тэргүүлэгч байр сууриа хадгалж байна.