2025 оны өндөр хүчин чадалтай нарны зайн хавтангууд: Технологийн шинэ эрин

Нарны зайн хавтангийн үр ашгийн шинэ рекордууд Нарны эрчим хүчний салбарт 2025
он бол технологийн хувьсгалын жил болж байна. Олон улсын эрчим хүчний агентлагийн (IEA) мэдээлснээр, 2024 онд дэлхий даяар нарны зайн хавтангийн үйлдвэрлэлийн хүчин чадал 1,100 GW-д хүрсэн нь өмнөх жилээс 35%-иар өссөн үзүүлэлт юм. IEA-ийн тайлан дээр дурдсанаар, энэ өсөлтийн гол хөдөлгүүр нь хавтангийн үр ашгийг эрс нэмэгдүүлсэн шинэ технологиуд байв. Тандем (tandem) технологи нь энэ оны хамгийн том нээлт болж байна. Перовскит-цахиурын давхар давхаргат хавтангууд нь лабораторийн нөхцөлд 33. 9% хүртэлх үр ашгийг үзүүлсэн. Харин арилжааны зориулалттай хавтангуудын дундаж үр ашиг 2025 онд 24. 5%-д хүрсэн нь 2020 оны 19. 2%-аас мэдэгдэхүйц өссөн үзүүлэлт юм. NREL-ийн судалгаа эдгээр тоон үзүүлэлтүүдийг баталж байна.
TOPCon технологи: Зах зээлийн шинэ стандарт 2025 онд TOPCon (Tunnel Oxide
Passivated Contact) технологи нь зах зээлийн 45%-ийг эзэлж, PERC технологийг аргасаар орлуулж байна. TOPCon хавтангууд нь 22. 5-23. 5% хүртэлх үр ашгийг санал болгож, температур буурах коэффициент нь ердөө -0. 29%/°C байгаа нь халуун уур амьсгалтай бүс нутагт онцгой давуу тал болдог. DLXN Energy компанийн өндөр хүчин чадалтай нарны хавтангууд нь TOPCon технологид суурилсан бөгөөд 580W хүртэлх чадалтай. Эдгээр хавтангууд нь 25 жилийн баталгаат хугацаатай бөгөөд анхны хүчин чадлынхаа 87%-ийг 30 жилийн дараа ч хадгалдаг.
HJT технологийн давуу талууд Heterojunction (HJT) технологи нь 2025 онд зах
зээлийн 15%-ийг эзэлж байна. HJT хавтангууд нь 23. 8% хүртэлх үр ашигтай бөгөөд хоёр талын (bifacial) загвараар үйлдвэрлэгддэг. Энэ нь газрын тусгал ашиглан нэмэлт 10-15% эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжийг олгодог. IRENA-ийн тайлан дурдсанаар, HJT технологийн үйлдвэрлэлийн өртөг 2024-2025 онуудад 40%-иар буурч, 0. 15$/W-д хүрсэн нь түүнийг улам өрсөлдөх чадвартай болгож байна.
Эрчим хүч хадгалах системтэй интеграци Өндөр хүчин чадалтай хавтангуудын гол
сорилт бол өдрийн цагаар илүүдэл эрчим хүч үйлдвэрлэх явдал юм. Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд нарны зайн хавтангуудыг эрчим хүч хадгалах системтэй хослуулах нь чухал болж байна. DLXN Energy-ийн литийн батерейны системүүд нь 5-100 kWh хүчин чадалтай бөгөөд 95% хүртэлх үр ашигтай ажилладаг. Монголын хувьд өдрийн цагаар үйлдвэрлэсэн илүүдэл эрчим хүчийг хадгалж, шөнийн цагаар ашиглах нь онцгой чухал ач холбогдолтой. Орон сууцны эрчим хүч хадгалах системүүд нь нарны хавтангаас ирэх эрчим хүчийг оновчтой удирдаж, цахилгаан эрчим хүчний төлбөрийг 70% хүртэл бууруулах боломжийг олгодог.
Монголын зах зээлд үзүүлэх нөлөө Монгол Улс нарны цацрагийн өндөр эрчимтэй бүс
нутагт байрладаг. Жилд дунджаар 280-330 нартай өдөртэй бөгөөд нарны цацрагийн хэмжээ нь 1,400-1,800 kWh/m² байдаг. Энэ нь Монголыг нарны эрчим хүчний асар их нөөцтэй орон болгодог. 2025 оны шинэ технологиуд нь Монголын цаг уурын онцлогт маш сайн тохирч байна. TOPCon болон HJT хавтангууд нь -40°C хүртэлх хүйтэн температурт ч тогтвортой ажилладаг. Мөн цасны тусгал (albedo effect) нь хоёр талын хавтангуудын үр ашгийг өвлийн улиралд нэмэгдүүлдэг.
Хөрөнгө оруулалтын өгөөж Шинэ технологийн хавтангуудын өртөг буурч байгаа нь
хөрөнгө оруулалтын өгөөжийг эрс сайжруулж байна. 2025 онд нарны зайн хавтангийн системийн суурилуулалтын дундаж өртөг 0. 65$/W болсон бол 2020 онд энэ үзүүлэлт 1. 10$/W байсан. BloombergNEF-ийн шинжилгээ дурдсанаар, энэхүү өртгийн бууралт нь нарны эрчим хүчийг дэлхийн хамгийн хямд эрчим хүчний эх үүсвэр болгож байна. Монголд 10kW-ийн систем суурилуулахад ойролцоогоор 6,500$ шаардлагатай бөгөөд цахилгаан эрчим хүчний тарифээс хамаарч 4-6 жилийн дотор хөрөнгө оруулалтаа нөхөх боломжтой. Аж үйлдвэрийн эрчим хүч хадгалах системүүд нь томоохон хэрэглэгчдэд энэ хугацааг улам богиносгодог.
Дүгнэлт 2025 он бол нарны зайн хавтангийн технологийн хувьд түүхэн жил болж
байна. 25%-ийн үр ашгийн босго давсан нь нарны эрчим хүчний өртгийг улам бууруулж, дэлхийн эрчим хүчний шилжилтийг хурдасгаж байна. Монголын хувьд эдгээр технологиуд нь эрчим хүчний бие даасан байдлыг хангах, нүүдлийн мал аж ахуйн бүс нутагт эрчим хүч нийлүүлэх шинэ боломжуудыг нээж өгч байна. DLXN Energy компани нь бүрэн шийдлийн багцуудыг санал болгож, нарны хавтан, эрчим хүч хадгалах систем, ухаалаг удирдлагын системийг нэгтгэсэн цогц шийдлээр үйлчлүүлэгчдэд үйлчилж байна. Нарны хавтангийн технологийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэл манай вэбсайтаас авах боломжтой.
