Трекер технологийн зах зээлийн өнөгийн байдал

Олон улсын сэргээгдэх эрчим хүчний агентлаг (IRENA)-ийн 2023 оны тайлангаас үзэхэд, дэлхийн нарны трекер зах зээл 2022 онд 4.7 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд 2030 он гэхэд 12.3 тэрбум ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна. IRENA. Энэ өсөлт нь трекер системийн өртөг буурч, үр ашиг нь нэмэгдсэнтэй холбоотой.

АНУ-ын Үндэсний Сэргээгдэх Эрчим Хүчний Лаборатори (NREL)-ийн судалгаагаар, хоёр тэнхлэгт трекер систем нь тогтмол суурилуулалттай харьцуулахад эрчим хүчний үйлдвэрлэлийг 25-35% нэмэгдүүлдэг бол нэг тэнхлэгт трекер нь 15-25% нэмэгдүүлдэг. NREL. Монголын хувьд нарны цацраг ихтэй (жилд дунджаар 250-300 нартай өдөр) тул трекер ашиглах нь онцгой үр дүнтэй.

Трекер суурилуулах үйл явцын үндсэн үе шатууд

Газар сонголт ба геотехникийн шинжилгээ

Трекер систем суурилуулах газрын сонголт нь хамгийн чухал алхам. NREL-ийн зөвлөмжийн дагуу, газрын налуу нь 5% -иас хэтрэхгүй байх ёстой бөгөөд салхины ачаалал, хөрсний даацыг тусгайлан судлах шаардлагатай. Монголын ихэнх нутагт хөлдөлтийн гүн 2.5-3 метр хүрдэг тул суурийн гүнийг тооцоолохдоо энэ параметрийг заавал харгалзан үзэх хэрэгтэй.

Суурийн төрөл ба сонголт

Трекер системийн суурийн гурван үндсэн төрөл байдаг:
- Шууд жолоодлогын овоолго (driven piles) — хамгийн хямд, хурдан суурилуулдаг
- Бетон суурь — хүнд хөрсөнд тохиромжтой, илүү өндөр өртөгтэй
- Шураг овоолго (screw piles) — хөлдөлт ихтэй бүс нутагт сайн

АНУ-ын Эрчим Хүчний Яамны (DOE) мэдээллээр, трекер системийн суурийн өртөг нь нийт системийн өртгийн 10-15% -ийг эзэлдэг. DOE. 1 МВт-ын станцын хувьд энэ нь ойролцоогоор 15,000-25,000 ам.доллар болно.

Трекер угсралт ба тохируулга

Трекер угсрахдаа дараах алхмуудыг дагах шаардлагатай:
1. Гол дамнуурга (torque tube) угсралт
2. Хөтөч механизмын (drive mechanism) суурилуулалт
3. Хавтангийн бэхэлгээ (module mounting)
4. Мэдрэгч ба хяналтын системийн холболт
5. Кабелийн шугам таталт

NREL-ийн 2023 оны судалгаагаар, трекер системийн суурилуулалтын дундаж хугацаа нь 1 МВт-ын станцын хувьд 2-3 долоо хоног бөгөөд энэ нь тогтмол системээс 30-40% илүү хугацаа шаарддаг. Гэхдээ зөв суурилуулсан трекер нь 25-30 жилийн ашиглалтын хугацаанд нэмэлт 25-30% эрчим хүч үйлдвэрлэдэг.

Трекер системийн эдийн засгийн үр ашиг

Өртөг-үр ашгийн шинжилгээ

Олон улсын сэргээгдэх эрчим хүчний агентлаг (IRENA)-ийн 2023 оны тайлангаас үзэхэд, нэг тэнхлэгт трекер системийн суурилуулалтын өртөг нь 0.05-0.08 ам.доллар/Вт байдаг бол хоёр тэнхлэгт трекер нь 0.10-0.15 ам.доллар/Вт байна. IRENA.

Монголын хувьд, нарны цацрагийн өндөр түвшин (жилд дунджаар 1,600-1,800 кВт.ц/м²) болон цахилгаан эрчим хүчний өндөр үнэ (орон нутгийн хэрэглээнд 0.08-0.12 ам.доллар/кВт.ц) зэргийг харгалзан үзвэл, трекер системийн нөхөх хугацаа нь 5-7 жил байх төлөвтэй. Энэ нь тогтмол системээс 2-3 жилээр богино хугацаа юм.

Монголын цаг уурын онцлогт тохирсон шийдлүүд

Монголын эрс тэс уур амьсгал (өвөл -40°C хүртэл хүйтэрдэг, салхины хурд 20-30 м/с хүрдэг) нь трекер системд онцгой шаардлага тавьдаг. Иймд дараах зөвлөмжийг анхаарах нь чухал:

- Салхины хамгаалалт: Трекер систем нь салхины хурд 25 м/с-ээс дээш үед "stow" горимд шилжих чадвартай байх ёстой
- Мөс ба цасны ачаалал: Хавтангийн өнцгийг 60°-аас дээш тохируулах боломжтой байх
- Хүйтэнд тэсвэртэй материал: -40°C-д ажиллах чадвартай хөтөч механизм сонгох

Манай DLXN Energy-ийн нарны трекер систем нь -40°C-аас +60°C хүртэлх температурын мужид ажиллах чадвартай бөгөөд 30 м/с хүртэлх салхины ачааллыг тэсвэрлэх зориулалттай.

Трекер системийн засвар үйлчилгээ

Трекер системийн засвар үйлчилгээ нь тогтмол системээс илүү их анхаарал шаарддаг. NREL-ийн 2022 оны судалгаагаар, трекер системийн жилийн засвар үйлчилгээний зардал нь нийт системийн өртгийн 1.5-2% байдаг бол тогтмол системийн хувьд 0.5-1% байдаг. NREL.

Гол засвар үйлчилгээний ажлууд:
- Улирал бүр хөтөч механизмын тосолгоо
- Жил бүр мэдрэгчийн шалгалт, тохируулга
- Кабелийн холболтын шалгалт (жилд 2 удаа)
- Програм хангамжийн шинэчлэлт (улирал бүр)

Дүгнэлт ба практик зөвлөмж

Нарны трекер систем нь Монголын нарны эрчим хүчний салбарт томоохон боломжийг нээж байна. Зөв суурилуулалт, тохируулга хийснээр таны хөрөнгө оруулалт 5-7 жилийн дотор нөхөгдөж, 25-30 жилийн турш нэмэлт орлого авчрах болно.

Трекер суурилуулах төсөл эхлүүлэхийн өмнө дараах алхмуудыг хийхийг зөвлөж байна:
1. Газрын геотехникийн шинжилгээ хийлгэх
2. Салхины ачааллын тооцоог мэргэжлийн инженерээр хийлгэх
3. Трекер үйлдвэрлэгчийн баталгаат хугацаа, дэмжлэгийг шалгах
4. Орон нутгийн цахилгаан сүлжээний холболтын шаардлагыг судлах

Манай мэргэжилтнүүд таны төслийн онцлогт тохирсон трекер системийн шийдлийг санал болгож, суурилуулалтын бүрэн дэмжлэг үзүүлэхэд бэлэн байна. Холбогдох — бид таны төслийн техник-эдийн засгийн үндэслэлийг үнэ төлбөргүй боловсруулж өгнө.

Мөн та манай нарны хавтангийн бүтээгдэхүүн, литийн батарей, EOS Carport зэрэг бүтээгдэхүүнтэй танилцаж болно. Хэрэв та инвертерийн технологи-ийн талаар илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл манай мэргэжилтнүүдтэй холбогдоно уу.