Сэргээгдэх эрчим хүчний шинэ дээд амжилт: Нарны зайн хавтангийн үр ашиг 30%-ийн босго давлаа
Тандем технологийн шинэ дээд амжилт
Германы Берлин хотын Хельмгольц-Зентрум Берлин (HZB) судалгааны хүрээлэнгийн эрдэмтэд 2026 оны эхээр перовскит-цахиурын тандем нарны зайн хавтангийн үр ашгийг 32.5% хүртэл нэмэгдүүлж чадсан гэж Nature Energy сэтгүүлд нийтэлжээ. Энэ нь уламжлалт цахиурын хавтангийн дээд үзүүлэлт болох 26.7%-иас (NREL-ийн баталгаажуулсан үзүүлэлт) бараг 6 пунктээр илүү юм.
Тандем технологийн гол онцлог нь хоёр өөр материалыг давхарлан ашиглаж, нарны гэрлийн спектрийн өөр өөр хэсгийг илүү үр дүнтэй шингээх явдал юм. Перовскит давхарга нь өндөр энергийн цэнхэр гэрлийг, цахиурын давхарга нь бага энергийн улаан гэрлийг шингээдэг. NREL-ийн тайлан энэхүү хослол нь онолын дээд хязгаарыг 45% хүртэл өсгөх боломжтойг харуулсан.
Аж үйлдвэрийн өртөгт үзүүлэх нөлөө
Шинэ технологийн арилжааны үйлдвэрлэлд нэвтрэх нь нарны эрчим хүчний өртгийг эрс бууруулах төлөвтэй байна. Олон улсын сэргээгдэх эрчим хүчний агентлаг (IRENA)-ийн 2025 оны тайлангаар, нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн өртөг сүүлийн 10 жилд 89%-иар буурч, дунджаар 0.029 ам.доллар/кВтц болсон байна. Тандем технологи нэвтэрснээр энэ үзүүлэлт 2030 он гэхэд 0.015 ам.доллар/кВтц хүртэл буурах төлөвтэй гэж BloombergNEF таамаглаж байна.
Энэ нь ялангуяа нарны цацрагийн эрчим өндөртэй Монголын хувьд чухал ач холбогдолтой. Манай улсын говийн бүс нутагт жилийн нартай өдрийн дундаж тоо 260-аас дээш хоног байдаг бөгөөд нарны цацрагийн эрчим нь 1600 кВтц/м² хүрдэг нь Европын орнуудынхаас 2 дахин их үзүүлэлт юм.
Урт наслалт ба тогтвортой байдлын асуудал
Тандем технологийн гол сорилт хэвээр байна - перовскит материалын тогтвортой байдал. Уламжлалт цахиурын хавтангууд 25-30 жилийн ашиглалтын хугацаатай бол перовскит материалууд чийг, хэт ягаан туяанд өртөхөд хурдан задардаг. Гэвч Оксфорд Их Сургуулийн судалгаа 2025 оны сүүлээр шинэ төрлийн инкапсуляцийн технологийг нэвтрүүлснээр перовскит хавтангийн ашиглалтын хугацааг 15 жил хүртэл сунгаж чадсаныг мэдээлсэн.
DLXN Energy компанийн судалгааны баг энэхүү технологийн дэвшлийг нягтлан судалж, өөрсдийн нарны хавтангийн бүтээгдэхүүний шугамд нэвтрүүлэх боломжийг үнэлж байна. Манай компанийн одоогийн бүтээгдэхүүнүүд 22.5%-ийн үр ашигтай бөгөөд 30 жилийн баталгаат хугацаатай ажилладаг.
Эрчим хүчний хадгалалтын шинэчлэл
Үр ашгийн дэвшил нь зөвхөн хавтангийн технологиор хязгаарлагдахгүй. Цэнэг хуримтлуулагчийн салбарт ч томоохон дэвшил гарч байна. Олон улсын эрчим хүчний агентлаг (IEA) -ийн 2026 оны тайланд лити-төмөр-фосфатын батерейны өртөг сүүлийн 5 жилд 70%-иар буурч, 87 ам.доллар/кВтц болсныг онцолсон. Энэ нь нарны эрчим хүчний системийг бүтэн өдрийн турш ажиллуулах боломжийг олгож байна.
DLXN Energy компанийн лити батерейны шийдлүүд нь цэнэг хуримтлуулах циклийн 6000 гаруй удаагийн ашиглалтыг тэсвэрлэх чадвартай бөгөөд 10 жилийн баталгаат хугацаатай.
Монголын зах зээлд үзүүлэх нөлөө
Монгол Улсын Засгийн газраас 2025 онд баталсан "Эрчим хүчний 2050" хөтөлбөрийн дагуу, 2030 он гэхэд нийт эрчим хүчний 30%-ийг сэргээгдэх эх үүсвэрээс гаргах зорилт тавьсан. Тандем технологийн нэвтрэлт нь энэхүү зорилтыг биелүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулах боломжтой.
Шинэ технологийн хавтангуудын үр ашиг өндөр учраас ижил талбайд илүү их эрчим хүч үйлдвэрлэх боломжтой. Жишээлбэл, 1 МВт-ын хүчин чадалтай нарны парк байгуулахад уламжлалт технологитой харьцуулахад 30%-иар бага газар шаардагдана. Энэ нь говийн бүс нутагт мал аж ахуй, хөдөө аж ахуйн үйл ажиллагаатай зэрэгцэн орших эрчим хүчний паркуудыг хөгжүүлэх боломжийг олгоно.
DLXN Energy компанийн нарны эрчим хүчний цогц шийдлүүд болон EOS карпорт системүүд нь энэхүү шинэ технологиудыг нэгтгэхэд бэлэн байгаа бөгөөд үйлчлүүлэгчдэдээ хамгийн сүүлийн үеийн технологийн дэвшлийг санал болгохыг зорьж байна.
Дүгнэлт
Нарны зайн хавтангийн үр ашгийн шинэ дээд амжилт нь зөвхөн лабораторийн амжилт биш, энэ нь нарны эрчим хүчний өртөг, хүртээмжид бодит өөрчлөлт авчрах технологийн дэвшил юм. 32.5%-ийн үр ашигтай тандем хавтангууд арилжааны үйлдвэрлэлд нэвтэрснээр нарны эрчим хүч нь дэлхийн хамгийн хямд эрчим хүчний эх үүсвэр болох төлөвтэй байна.
Монгол орны нарны баялаг нөөц, шинэ технологиудын хослол нь манай улсыг бүс нутгийн сэргээгдэх эрчим хүчний экспортлогч болох боломжийг олгож байна. DLXN Energy нь энэхүү технологийн хувьсгалын тэргүүн эгнээнд явж, харилцагчдынхаа хэрэгцээнд тохирсон шинэлэг шийдлүүдийг санал болгож байна.
Танай төслийн хэрэгцээнд тохирсон шийдлийг сонгохын тулд манай мэргэжилтнүүдтэй холбогдож үнэ төлбөргүй зөвлөгөө аваарай.